Friday, May 1, 2026

06. สอนไทยฝรั่ง: ความหมายเสีย(ง)

 6.  ความหมายเสีย()


จอห์น ทราโวลต้า จากหนังเรื่อง แซทเทอเดย์ไนท์ฟีเวอร์

พอได้เรียนรู้มาบ้างแล้วว่า การตั้งชื่อภาษาไทยให้นักเรียนฝรั่งที่มาเรียนภาษาไทย นอกเหนือไปจากพยายามให้ใกล้เคียงเสียงเดิมเข้าไว้ ได้ความหมายดีๆแล้ว ต้องระมัดระวังเรื่องการออกเสียง ทั้งนี้ทั้งนั้น หากเจ้าตัวพอใจ นับว่าใช้ได้

        ยกตัวอย่างนักเรียนนายทหารคนหนึ่งชื่อ ร้อด  ครูเห็นว่า ไม่มีอะไรที่จะมีเสียงใกล้เคียงคำนี้ ไปกว่าคำว่า รอด อีก แล้ว  เสริมคำว่า บุญ ไปข้างหน้า เป็น บุญรอด  แปลว่า survivor  เจ้าตัวชอบใจใหญ่ แหม . . . ช่าง เหมาะเหม็งอะไรยังงั้น  ทั้งมีความหมาย  หากเรียนภาษาไทย สอบผ่านรอดตัวได้ ก็นับว่าบุญแล้วล่ะ  

      แต่ที่ไหนได้ ตอนปิดเทอม ร้อดไปเมืองไทยเพื่อฝึกภาษาเพิ่มเติม  พอบอกชื่อไทยให้คนไทยฟัง เจ้าตัวรายงานว่า คนฟังคนไทยต่างพาอมยิ้มกันตามๆ  ตอนนั้น หนังเรื่องบุญรอด  ออกฉายไปไม่เท่าไร ชื่อยังกรุ่นอยู่ในความทรงจำ จะว่าครูเช้ย เชย ตั้งชื่อเฉิ่ม หรือ ทันสมัย ได้ทั้งนั้น

      ชื่อเป็นความนิยมของแต่ละชาติ ต่างภาษา ต่างสมัย ของไทยเรานิยมชื่อแปลกๆ เรียกยาก เขียนยาก  อ่านยากขึ้นทุกวัน  เอาภาษาโน่นภาษานี่มาผสมกันยุ่ง  ซึ่งก็ต้องยกนิ้วให้คนช่างตั้งชื่อ เพราะแต่คนมีเงื่อนไขหลายอย่าง เช่น ต้องถูกโฉลก ต้องไม่มีตัวกาลกิณี  ต้องมีเดช มีศรี  หรืออะไรต่อมิอะไร มิหนำซํ้าต้องมีความหมายดี  ต้องไม่เหมือนชาวบ้าน  เวลาสะกดดูรุงรัง อ่านยากๆเข้าไว้ ถ้าถอดเสียงเป็นภาษาอังกฤษ ฟังแล้ว ไม่ตกใจยิ่งเริ่ด
จะว่าไปชื่อตัวเดียวแสนจะเท่ห์  เช่น  เปรม ปริม ปราง ชวน  เชิด  ชาติ  มุก จันทร์ พลอย ทูล  ชาย  เอื้อ  มิตร  ฯลฯ

     เรื่องแฟชั่นการตั้งชื่อนี้ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เคยปรารภผ่านท่านเจ้าคุณ  บิดาของพลอยจาก สี่แผ่นดิน ว่า หากตั้งหรูหราเกินไป เหาจะขึ้นหัว เพราะ นั่นเป็นลักษณะชื่อที่เจ้าเท่านั้นที่พึงใช้

พอเอ่ยมาถึงตอนนี้ทำให้นึกนักเรียนหนุ่มอีกคน นามกรว่า มาร์คัส  

มาร์คัส ทั้งหัวไว สอนอะไรรับได้ยังกะฟองน้ำ ทั้งขยัน ทั้งขวนขวาย เรียนจบจากสถาบันนายร้อยเวสพ้อยท์ นับว่าไม่ย่อยแหละ เท่าที่เห็น รายไหนที่จบจากสถาบันเด่นๆ ไม่ว่าจะเป็นสถาบันทหาร หรือ มหาวิทยาลัย ที่ผ่านมาเรียนทางสถาบันภาษาแห่งนี้ ไม่เคยได้ยินคนใดจะคุยโอ่เรื่องรั้วสถาบัน หรือ เอ่ยอวดเรื่องเพื่อนร่วมรุ่น หรือรุ่นโน้น รุ่นนี้ หรือคอยสมานฉันท์เพื่อเตรียมบึ้ม เปรี้ยงปร้าง หรือทำรัฐประหาร ก็เป็นทหารอาชีพนี่นะ ไม่ใช่เป็นทหารแค่คราบในชุดลายพราง ที่ซ่อนบทนักโกย(การ)เมืองหรือนักโกยทรัพย์ พ่อหนุ่มคนนี้ รูปร่างสันทัด เป็นนักวิ่งทนตัวยง หน้าตาเหมือนกับ จอห์น ทราโวลต้า ยังกะเป็นฝาแฝด แต่หนุ่มกว่ามาก เลือกชื่อเล่นว่า ลิง เนื่องจากมีบุคคลิก ความแคล่วคล่องว่องไวเหมือนกัน

        ส่วนชื่อไทยนั้น ครูรวีวรรณซึ่งเป็็นครูประจำชัั้นนั้นตั้งชื่อจริงว่า มงกุฎ  คงจนนึกถึง ลิงสิบแปดมงกุฎ แต่ครูออกจะตะขิดตะขวงใจเรื่องความหมายเต็มทน เลยขออนุญาตเปลี่ยนชื่อใหม่ เอาชื่อสองสามชื่อมาให้เลือก เจ้าตัวเลยเลือก มานะ เห็นว่า เพราะเรียบง่ายและความหมายดี

        มานะ แปลว่า ความหมั่นเพียร  ครูบอก

       ผมนึกว่า หมายถึง ผู้มีคนรักและอยากจะเชื้อเชิญเสมอ มาร์คัส ตีความหมายให้ฟัง

         ไปได้ความหมายนี้มาจากไหนกัน?  ครูงง

มา (ให้ได้) นะ งครับ”  มาร์คัสอธิบาย

เออ . . .  เข้าทีดีเหมือนกัน
 
แต่พอมีหลายชื่อเข้า คนเรียกชักงง นึกไม่ทันว่าชื่ออะไรกันแน่ มาร์คัส ลิง มงกุฎ หรือ มานะ 

        "คุณ . . . จอห์น  ครูโพล่งออกไป

นักเรียนมองหน้ากันใหญ่ เคยได้ยินครูเรียกชื่อฝรั่งจริง ฝรั่งเล่น ไทยจริง ไทยเล่น ไหง ครูคนนี้ดันมาเรียกชื่อนี้ เลยช่วยกันแก้ ครูหลงลืมใหญ่แล้ว
. . . ทราโวลต้า  ครูว่าต่อ สภาพตกกระไดพลอยโจน ก็ไม่จริงเหรอ พ่อหนุ่มคนนี้หน้าตาเหมือน ดารา จอห์น ทราโวลต้า ยังกะแพะกับแกะ แถมคางก็บุ๋มเหมือนกัน
ทุกคนหันหน้าไปมองหน้าเจ้าตัวที่ชื่อเล่นว่า ลิง อย่างเต็มตา เออจริงแฮะ ไม่เคยสังเกตมาก่อน

                                               จอห์น ทราโวลต้า

เหมือนกับจอห์น ทราโวลต้า ในหนังเรื่อง เดวิลส์เรนเพื่อนร่วมชั้นเริ่มแซว หนังเรื่องนี้เป็นเรื่องแรกๆที่ จอห์น ทราโวลต้า รับบทตัวประกอบเล็กๆ ตามหน้าตาไม่มีเค้าเดิมเลย

                                                         จอห์น ทราโวลต้า จากหนังเรื่อง เดวิลส์เรน

หรือเรื่อง แฮร์สเปรย์ เพื่อนอีกคนรับลูกต่อ จอห์น ทราโวลต้า แต่งเป็นเจ๊ใหญ่ แดร็กควีน (Drag Queen)หญิงในหนังเรื่องนี้


                                               จอห์น ทราโวลต้า จากหนังเรื่อง แฮร์สเปรย์

ว่าแล้ว เพื่อนอีกคนก็ขับร้องพลง สเตอิ่ง อไลฟ์ ของวง บี จีส์ ชูมือ ขยับสะโพกเต้นดิสโก้เหมือนหนังเรื่อง แซทเทอเดย์ไนท์ฟีเวอร์ ที่สร้างชื่อให้ดาราคนนี้                          
เจ้าตัวยิ้มกว้างรับ แม้รู้สึกขินหน่อยๆเพราะถูกแซวแต่ฮะฮึ่มถึงยังไง ตูก็หล่อนะเฟ้ย
 ครูเลยต้องหยุดเรียกฉายานามมาตั้งแต่นั้น ไม่งั้น ด.ช. มานะ จะโดนแซวอีก เลยเรียกง่ายๆว่า ลิง แทน

อันที่จริง ชื่อ สัตว์ นี่ ก็เคยใช้เป็นชื่อเล่น เรียกเด็กๆกันแพร่หลายเมื่อก่อนตอนที่ เด็กเกิดใหม่ไม่ค่อยรอด  เพราะการแพทย์การพยาบาลยังล้าสมัย  ความเชื่อของคนสมัยนั้น ตั้งชื่อให้น่ะเกลียดเข้าไว้บ้าง ใช้ชื่อสัตว์บ้าง ชื่อสี เพื่อจะหลอกผี  ผีจะได้ไม่เอาเด็กไปจากพ่อแม่  จึงมีชื่อ เหม็น  หมู  ช้าง  ไก่  นก  แต่ยังไม่เคยปรากฏว่ามีใครชื่อ  กา  หอย หรือลิง

 ชื่อที่เป็นสี  ก็มี แดง  ดำ  ขาว  เขียว  ส้ม  แต่ไม่มีแสด หรือ กากี

 ตอนกลับไปเมืองไทยเมื่อสองศตวรรษก่อน เพื่อนเล่าให้ฟังว่า
 
เดี๋ยวนี้ ชื่อเล่นเป็นภาษาไทยจริงๆไม่มีกันแล้ว ตั้งแต่ชื่อฝรั่ง แอน  แอ๊ปเปิ้ล จูน  เอ บี  เอ็ม  แต่ยังไม่มี  อี
 
อีกคนเคยเจอ ชื่อ เชอลี่ แต่ไม่มีดั้ง”   เพื่อนฉอดๆให้ฟังต่อ
 
จริงแท้ ชื่อไทยๆที่เป็นความงามตามธรรมชาติ หรือดอกไม้ไม่มีอีกแล้ว ด้วยสาเหตุต่างๆกัน

 อย่างเช่น  สายฝน  เนื่องจากเป็นชื่อยี่ห้อบุหรี่ที่เป็นตัวการโรคมะเร็งในปอด

 ส่วน มะลิ  กุหลาบ ซ่อนกลิ่น บานชื่น เฟื่องฟ้า ค่อยๆเลือนหาย อาจจะไม่หรูหราพอ หรือไงไม่ทราบ

 สายรุ้ง  ทอรุ้ง  สีรุ้ง ที่ดูเพราะนักหนา มาตอนนี้  อะไรเป็นรุ้งๆ ต้องระวัง เพราะเวลาแปลเป็นภาษาอังกฤษ มีความหมายเป็นสัญลักษณ์ของชาวเกย์ซึ่งอาจจะก่อการตีความผิดโดยไม่ตั้งใจ

 ดังนั้น จึงไม่ค่อยเห็นใครใช้ชื่อไทยที่ขึ้นต้น ด้วย เก  เช่น เกชา หรือ เกสร

แม้แต่ในภาษาอังกฤษ ก็เหมือนกัน อย่างเช่น  ชื่อ เกย์ลอร์ด  (Gaylord ) ที่เคยถือกันว่าไพเราะ และความหมายเดิมออกเพราะ แต่มาตอนนี้ ไม่มีใครตั้งชื่อนี้กันแล้ว

นักเรียนชั้นใหม่รุ่นหนึ่ง มีนาวิกโยธินหนุ่ม สูงสง่า หน้าตาหล่อเหลา ชื่อเล่นภาษาอังกฤษว่า เอ๊ด รวมอยู่ด้วย เอ๊ดเป็นอีกคนที่แต่งงานกับสาวไทย

ตอนแรกที่ได้ยิน เอ๊ด บอกชื่อภรรยาคนไทย ครูต้องมานั่งแปล ผันเสียง ร่นสั้น ลากยาว อยู่ครู่ กว่าจะรู้ว่า ภรรยาของหนุ่มเอ๊ดไม่ได้ชื่อ น่องยาว หนองเหย่า แต่เป็น นงเยาว์

ส่วนชื่อไทยของ เอ๊ด  ครูจำเริญตั้งชื่อเสียเพราะพริ้งว่า อัศวิน

ตอนแรกๆครูตั้งชื่อให้ใหม่ๆ บอกความหมาย เจ๋งมาก ก็เป็นนาวิกโยธินนี่นะ ก็เครือๆกับ อัศวิน นั่นแหละ

 ตอนครูจำเริญตั้งชื่อนั้น เอ๊ด ยังเรียนขั้นพื้นฐาน ยังอ่านภาษาไทยยังไม่ออก ครูจำเริญเลยเขียนคำอ่านให้เป็นภาษาอังกฤษ

 พอเห็นชื่อที่สะกดเป็นภาษาอังกฤษ  เจ้าตัวร้องจ๊าก พยางค์ที่สอง ที่ว่า วิน มีเสียงและความหมายดีอยู่หรอก แต่เจ้าพยางค์แรกนี่สิ  เจ้าตัวออกเสียงว่า แอ้ส เหมือนคำที่แปลว่า ตูด 

ครูจำเริญเองไม่ทันนึกถึงจุดนี้  เลยต้องรีบแก้การออกเสียงใหญ่

 "'อัด' นะ ไม่ใช่ 'แอ้ส'  

  เออ . . .   อัด ก็ อัด วะ  นักเรียนยอม

 คนที่เป็นอัศวินนี่ ครูจำเริญบอกว่า ขี่ม้าขาว ด้วย ว่าแล้วครูก็อธิบายความหมาย และเขียนคำออกเสียงเป็นภาษาอังกฤษ  อัศวินขี่ม้าขาว  อัศวินรีบจดและท่องจำจนขึ้นใจ

เย็นนั้น อัศวินมีเรื่องกลับไปเล่าให้ภรรเมียไทยที่บ้านฟังถึงประสบการณ์การเรียนประจำวัน เป็นภาษาไทย

 ผมมีชื่อภาษาไทยว่า  แอ๊สวินขี้หมาคาว 


                                    👥👥👥

No comments: